सम्बन्ध

कर्ण दासले एउटा गीत गाएका छन् ‘भेटिएर छुट्नुभन्दा नभेटिएकै जाती हुन्थ्यो, हामीबिचको सम्बन्ध यो अझै कति माथी हुन्थ्यो‘ । साँच्चै भेट नहुनु भिन्नै कुरा हो । भेट भएपछिको सम्बन्ध झन जटिल र नाजुक हुँदोरहेछ । सम्बन्धहरु आफैंमा तरल हुन्छन् । म यहाँ युवा युवतीबिचको प्रेमसम्बन्धको कुरा गर्दैछु आफ्नै अनुभवको आधारमा । हुन त प्रेमसम्बन्धको पूर्ण परिभाषा आजसम्म कसैले दिन सकेको छैन । आ-आफ्नो बुझाई र भोगाई अनुसार सबैले प्रेमको परिभाषा दिएका छन् । प्रेमबाट खुशी र सन्तोष पाउनेले यसलाई वरदान भनेका छन् अनि त्यहि प्रेमलाई कसैले अभिशाप पनि भनेका छन्, जसले प्रेमबाट दुःख, पिडा, आँशु र वियोगको चोट पाएका छन् । कल्पना गरेको सुगन्धयुक्त, कोमल, सुन्दर फूलजस्तो मायामा मन ढुंगाभन्दा कठोर पनि बनाउनु पर्दोरहेछ । 
सम्बन्धको सघनता र तरलता मानवीय प्रवृत्तिमा भर पर्छ । दुइ फरक जैविक प्रकृति, फरक रुची र स्वभाव, फरक पारिवारिक स्थिती, फरक चाहना, आकांक्षा र फरक लक्ष्य भएका व्यक्तिबिचको सम्बन्ध जटिल त हुन्छ नै । जिवनमा अर्काको चाहना, सपना, दुःख-पीडा, खुशी, माया र स्नेह बोक्नु कम गाह्रो हुन्छ र ? दुइ पक्षको सोच र स्वार्थ मिलेसम्म सम्बन्ध रहन्छ, नमिले छुट्छ । गहिरिएर हेर्दा हरेक सम्बन्ध यथार्थमा सम्बन्धहिन नै हुन्छन् । संसारमा शाश्वत त परिवर्तन हो, गतिशीलता हो । त्यसैले यहाँ कसैसंग सम्बन्ध जोडिदा उत्पात खुशी हुनु र तोडिदा उत्पात दुखी हुनुको अर्थ छैन । 
केटामान्छे र केटीमान्छे प्रेम र घृणा दुवै कुराको सागर हुन् । केटा देखेपछि केटीले देखाउने स्वरुप पनि रहस्यमय नै हुन्छ भने केटी देखेपछि केटाहरुले देखाउने व्यवहार पनि त्यत्तिकै चाखलाग्दो र रोमाञ्चकारी हुने गर्छ । जिवनको सबैभन्दा ठूलो सुख मलाई कसैले माया गर्छ भन्ने विश्वास हो । केटामान्छे नभई हुदैन जुनसुकै स्वभाव भएकी केटीलाई पनि । तर कोमलताको प्रतिक र फराकिलो हृदयको रुपमा उभ्याईएकी केटीको हृदय पनि समय अनुसार बदलिदो रहेछ । मनमा मायाको समुद्र भएको दावी गरेपनि व्यवहारमा त्यो संवेदनशिलता छैन भने त्यो दावी खोक्रो हो, चेपारे हो, माया होईन । 
दाई जगदिश घिमिरेले आफ्नो पुस्तक अर्न्तर्मनको यात्रा मा लेखेका छन्, जिवनमा कहिलेकाहिं प्रचण्ड तुफान आएन भने त्यो जिवन नै के ? त्यो हुरीले धुलो उडाओस, सबैतिर कालो मैलो र अंध्यारो छाओस, त्यो जिवनरुपी वृक्षलाई जरैदेखि हल्लाओस, भुर्इंसम्म निहुर्याओस अनि हुरी शान्त भएर जाँदा फेरी उज्यालो छरोस र आफ्नो पातको पानीले सबै धुलो पखालेर निर्मल छोडोस । जिवन फेन्टासी हो । जिवन सपनाहरुको पोको हो । साँच्चै मान्छेको जिन्दगी पिङ्ग जस्तै हो । लिङ्गेपिङ्ग । चचहुर्इ गरिरहन्छ सुखदेखि दुखसम्म, दुःखदेखि सुखसम्म । दुःखबाट मच्चिएर सुखको छेउछेउ पुगेजस्तो हुन्छ तर तुरुन्तै दुःखमा आईपुग्छ । कल्पना गरेको काल्पनिक जिवनभन्दा वास्तविकता फरक हुँदोरहेछ । जिवनमा सरलता ल्याउँभन्दा झनझन जिन्दगी जटिल बन्दोरहेछ । संसारमा प्रत्येक वस्तुको साथमा त्यसको विपरित भाग पनि रहिरहेकै हुन्छ । सुखको साथ दुःख, आशासंग निराशा, राम्रोसंग नराम्रो, दिनको साथ रात, उज्यालोको साथ अंध्यारो । 
प्रेम रोप्न सजिलो छ तर हुर्काउन-जोगाउन कठिन छ । सम्बन्ध गाँस्न सजिलो हुन्छ तर त्यसलाई निभाईराख्न बडो गाह्रो हुन्छ । म अहिले पनि १ जनवरी २००५ लाई धुमिल रुपमा संझिरहेको छु । हातले नाक समेत नसमाउने पुषको त्यो चिसो दिनमा पनि म बडो उत्साहका साथ एउटा पिकनिकमा गएको थिएँ । त्यो चिसो दिनको पिकनिक मेरो जिवनको एउटा अविस्मरणिय दिन होला भन्ने मलाई के थाहा । संयोग पनि अचम्मकै कुरा हो । चाहेर पनि नहुने नचाहेर पनि हुने । तर जे होस निकै उत्साहपूर्ण थिए ति दिनहरु । 
ठिक चार वर्ष पछि त्यहि ठाउँमा उभिएर संझिरहेछु आज म ति दिनहरु । यसैगरि हतारको लस्कर हिडिरहेथे फरक अनुहारका मान्छेहरु । यस्तै भिडभाड थियो । तैपनि मान्छेहरु आफैंसंग हर्राईरहेका थिए । यसैगरि बजिरहेथे मन्दिरका घण्टहरु । मजस्तै कुनै कुमारी प्रेमिका कुरिरहेको जवान पुरुष आफ्नो सग्लो अनुहार आफ्नी प्रेमिकाको आँखामा हेर्न चाहन्थ्यो र अर्को एक दिन हाँसी खुशी बाँच्न चाहन्थ्यो । 
अहिले मलाई आफ्नो भागमा अन्धकार परेजस्तो लागिरहेछ । चार वर्ष संगै बिताएको मान्छेले मेरो इच्छा विपरित केही गर्दैन भन्ने विश्वास भएको थियो मलाई । तर मैले भनें नि कोमलताको प्रतिक र फराकिलो हृदयको रुपमा उभ्याईएकी केटीको हृदय पनि समय अनुसार बदलिदो रहेछ । समय अनुसार धेरै कुरा बदलियो । १ जनवरी २००५ मा शुरु भएको मेरो यस्तै एउटा सम्बन्धको ठिक चार वर्षपछि १ जनवरी २००९ मा अन्त्य भयो । । गुडवाई । गुडवाई … । 

कसम खानु बाचा गर्नु मायाको रिती यै हो 
केहिबेरको हाँसोपछि रोई बस्नु प्रिती यै हो